Wyróżniamy grzybice powierzchowne – skóry, paznokci i głębokie – narządowe.
Grzybice głębokie wywołują powstawanie w tkankach procesów zapalnych, a nawet martwiczych. Pozostałością po przewlekłych procesach grzybiczych są zmiany bliznowate.
Do zakażeń grzybiczych usposabiają choroby wyniszczające tj.: cukrzyca, dysbakterioza po długotrwałej terapii antybiotykowej czy kortykosterydowej i innych środkach immunosupresyjnych. Zakażenie grzybami może nastąpić poprzez uszkodzoną skórę, drogi oddechowe, przewód pokarmowy i drogi rodne.
Najczęściej spotykanymi grzybicami są:
- promienica,
- histoplazmoza,
- kropidlakowica,
- kokcydioidomikoza,
- sporotrychoza,
- kandydoza (szczególnie częsta u chorych z obniżoną odpornością
m.in. chorzy na AIDS)
- kryptokokoza.
Grzybica drobnozarodnikowa
Grzybica drobnozarodnikowa, bardzo zakaźna grzybica skóry głowy owłosionej i skóry gładkiej u dzieci, do niedawna rzadko występująca w Polsce (głównie Francja, USA, Rosja) obecnie u nas coraz częstsza.
Objawy kliniczne: na skórze głowy owłosionej widoczne są ogniska o różnie nasilonych cechach stanu zapalnego, w ich obrębie wszystkie włosy są jakby równo odcięte i otoczone szarawą pochewką. Na skórze gładkiej odgraniczone, zapalne, okrągłe lub owalne ogniska, z pęcherzykami lub grudkami wysiękowymi na obwodzie.
Rozpoznanie opiera się na badaniu w lampie Wooda (silna zielonkawa fluorescencja ognisk) dodatniego wyniku bezpośredniego badania mikologicznego i posiewach.
Grzybica międzypalcowa
Grzybica międzypalcowa, bardzo częsta postać grzybiczego zakażenia skóry, wywołana najczęściej przez grzyby z rodzaju Trichophyton lub Epidermophyton (grzyby chorobotwórcze). Występuje najczęściej w przestrzeni międzypalcowej między III i IV oraz IV i V palcem na stopie.
Objawia się zmianami wyprzeniowymi (pęcherzyki ulegające pęknięciu, odwarstwianie się zmacerowanego naskórka, sączenie, głębokie pęknięcia), połączonymi z silnym świądem. Jako powikłanie może dochodzić do objawów spryszczenia, a także do wtórnego zakażenia bakteryjnego, np. róży.
Grzybica obrębia pachwin
Grzybica obrębna pachwin, schorzenie grzybicze skóry objawiające się jako wyraźnie ograniczone ognisko zapalne z zwłaszcza na obwodzie większym naciekiem oraz liczne wykwity grudkowe, pęcherzykowe, nadżerki i strupy. Umiejscowienie: okolice pachwinowe, skóra ud przylegająca do moszny, rzadziej inne fałdy ciała.
Grzybica paznokci
Grzybica paznokci, zakażenie paznokci (pojedynczych lub licznych) grzybami z rodzaju Trichophyton, Epidermophyton, Candida.
Objawy: wszystkie te infekcje, z wyjątkiem kandydozy, cechują się wspólnym obrazem klinicznym. Paznokcie są żółte lub brunatnawe, łamliwe, ulegają pobruzdowaniu, pogrubieniu (związanemu z rogowaceniem podpaznokciowym), wykruszaniu. Kandydoza (drożdżyca) paznokci różni się wyraźnym stanem zapalnym wałów paznokciowych oraz częstym zajęciem płytki od strony jej bocznych powierzchni.
Grzybica stóp
Grzybica stóp, częste umiejscowienie zakażenia grzybiczego skóry. Grzyby zakażające: Trichophyton lub Epidermophyton.
Rozróżnia się trzy odmiany kliniczne:
- międzypalcową,
- potnicową (różnej wielkości pęcherzyki i pęcherze na podłożu rumieniowym, drobne nadżerki, sączenie, złuszczanie)
- złuszczającą (ogniska rumieniowo złuszczające lub hiperkeratotyczne).
Zakażenie może się przenosić nie tylko przez kontakt bezpośredni, ale także przez używanie wspólnego obuwia, ręczników itp.
Grzybica strzygąca
Grzybica strzygąca, najczęstsza obecnie w Polsce grzybica skóry głowy owłosionej, nie owłosionej oraz paznokci, wywołana przez różne grzyby z grupy Trichophyton. Zakażenie może nastąpić od chorego człowieka, zwierzęcia.
Objawy kliniczne: zależnie od nasilenia objawów zapalnych (co pozostaje w związku z rodzajem zakażającego grzyba i jego wewnątrz- lub zewnątrzwłosową lokalizacją) wyróżnia się dwie postacie kliniczne:
- głęboką – cechującą się ostro zapalnymi guzami, o nierównej, czasem brodawkowatej powierzchni, pokrytymi wydzieliną ropną i strupami. Większość włosów w obrębie ognisk ulega wyropieniu, pozostałe dają się z łatwością usunąć. Postać ta może pozostawiać blizny. Ta postać grzybicy występuje najczęściej u dzieci i mężczyzn (głównie na brodzie).
- powierzchowną – na skórze głowy owłosionej stwierdza się zwykle liczne ogniska, o słabo wyrażanych objawach zapalnych, łuszczące się otrębiasto, z włosami ułamanymi tuż nad powierzchnią skóry. Na skórze występują okrągłe lub owalne: ostro odgraniczone ogniska, okazujące na obwodzie większe nasilenie stanu zapalnego oraz liczne pęcherzyki, grudki, strupy.
Zmianom tym towarzyszy świąd. Grzybica strzygąca może też zajmować paznokcie. Rozpoznanie opiera się na badaniu mikologicznym (preparat bezpośredni i posiew).
Grzybica pochwy i sromu
Grzybica pochwy i sromu, stan zapalny pochwy i sromu wywołany zakażeniem drożdżakami (kandydoza). Do powstania choroby dochodzi najczęściej u osób z obniżoną odpornością, po długotrwałym stosowaniu antybiotyków prowadzących do dysbakterizy, a także w czasie ciąży.
Objawami są najczęściej świąd i pieczenie sromu, gęste serowate upławy, białawe naloty w przedsionku pochwy i w pochwie, leżące na zaczerwienionej i rozpulchnionej błonie śluzowej.
Rozpoznanie opiera się na wyniku badania mykologicznego rozmazu. Leczenie nystatyną dotyczy także partnera seksualnego. W czasie leczenia obowiązuje wstrzemięźliwość płciowa.
Statystyki alarmują, że co czwarty Polak choruje na jakiś rodzaj grzybicy.
